Brenda Sagala en Pauline Willems

Amsterdam Mentaal Gezond (Thrive) wil dat Amsterdam een plaats is waar iedereen de kans heeft om mentaal zo gezond mogelijk op te groeien, te wonen en te werken. Een belangrijk onderdeel hiervan is meer bewustwording, kennis en handelingsperspectief over mentale gezondheid. De cursus Mental Health First Aid (MHFA) kan hier een belangrijke bijdrage in leveren. De afgelopen maanden hebben twee onderzoekers, samen met Amsterdammers, onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om de cursus aan te bieden aan Amsterdammers.

 

Wat is de Mental Health First Aid (MHFA)?

De cursus is vergelijkbaar met een EHBO cursus, maar dan gericht op eerste hulp bieden aan iemand die  mentale problemen ervaart. De cursus wordt aangeboden door MHFA Nederland. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat dit een effectieve cursus is om kennis en hulpverlenend gedrag te verbeteren en een negatieve houding ten opzichte van mentale problemen te verminderen. Uit eerder onderzoek in Nederland is gebleken dat de cursus niet goed aansluit bij mensen met een niet westerse culturele achtergrond. Omdat Amsterdam een stad is met meer dan 150 culturen is in de onderzoeken specifiek gekeken of de cursus aansluit bij Amsterdammers met een niet-Westerse achtergrond.

Respondent: ‘Er wordt niet gepraat over psychische problemen. Het moet herkenbaar zijn en daar is nog weinig kennis over. Daardoor worden dingen niet herkend of actie op ondernomen. Er wordt niet naar achterliggende oorzaak van gedrag gekeken.’

Onderzoek naar bereidwilligheid

De eerste vraag die opkomt is of inwoners van Amsterdam wel de cursus willen volgen en welke factoren kunnen bijdragen om toch mee te doen.

Brenda Sagala, teamlid, heeft hierover haar afstudeeronderzoek voor de master Gezondheidswetenschappen, specialisatie preventie en volksgezondheid aan de Vrije Universiteit gedaan. Voor haar onderzoek heeft ze 12 inwoners van stadsdeel Zuidoost bevraagd.

 

Resultaten

Er blijken persoonlijke, praktische en omgevingsfactoren van invloed te zijn om wel of niet deel te nemen aan de cursus. De persoonlijke en omgeving factoren zijn ook van invloed of de op of men de vaardigheden daarna nog gaat gebruiken. Door de komst van het coronavirus kwam er meer noodzaak om aandacht te besteden aan mentale problemen. Dit zorgt ervoor dat er behoefte is aan hulp en daarbij kan de MHFA helpen.

 

Conclusie

Er is behoefte aan een cursus zoals de MHFA in Amsterdam-Zuidoost, alleen zijn er aanpassingen nodig zijn om de cursus aan te laten sluiten bij de inwoners. Een samenwerking met inwoners is belangrijk,  samen met andere initiatieven om mentale gezondheid in de wijk onder de aandacht te brengen.

 

Figuur 1: samenvatting resultaten

 

Onderzoek naar aansluiting van de cursus

Pauline Willems is onderzoeker bij het Centrum voor Cliëntervaringen en onderzoek gedaan naar of de cursus wel aansluit bij de behoefte van de Amsterdammer.

Hiervoor hebben 12 inwoners van stadsdeel Zuidoost de cursus online gevolgd. Samen met de inwoners is vervolgens door middel van thema’s gekeken naar cursus.

Respondent: “Mensen die mentale problemen als taboe zien zullen de cursus niet volgen. Zij denken dat dingen die zich afspelen binnenshuis niet naar buiten moeten komen. Als er vaak aan deze mensen wordt aangegeven dat deze cursus is en waarom het goed is dan zullen ze hem uiteindelijk wel volgen. Wel heb je dan eerder discussie over iemands achtergrond bijv. winti cultuur. ‘Deze cursus is iets voor witte mensen”.

Resultaat

De deelnemers gaven aan dat de inhoud van de cursus belangrijk is om te weten en dat meer mensen deze kennis zouden moeten hebben. Door de cursus te volgen voelen de deelnemers zich beter in staat om een gesprek aan te gaan over mentale gezondheid. Maar aan de andere kant geven ze ook aan dat er meer nodig is om een goed gesprek te voeren met iemand met een niet westerse culturele achtergrond

In de cursus wordt weinig aandacht besteed aan cultuur en hoe er wordt gekeken naar mentale gezondheid vanuit verschillende culturen. Andere onderwerpen die worden gemist zijn: de invloed van de omgeving, hulp zoeken, benaderingswijze en ondersteuningsvormen. Het bespreekbaar maken van mentale gezondheid blijkt een lastig onderwerp te zijn.

 

Conclusie

De inhoud van de cursus is goed, maar niet voldoende om alle inwoners van Amsterdam te bereiken. Het is nodig om meer aandacht te geven aan cultuur en wat dit betekent. Ook moet er worden gekeken naar andere vormen van kennisoverdracht, dan alleen een cursus. Het is dan ook goed om samen met belangrijke mensen in de wijk te kijken hoe er aandacht kan worden gevraagd voor mentale gezondheid, wat er precies nodig is en hoe dit vervolgens kan worden aangeboden.

 

En nu? 

In juli is er een eindbijeenkomst georganiseerd met de respondenten. De resultaten en aanbevelingen zijn besproken met de respondenten en belangstellenden. Er is besproken hoe er verder moet worden gegaan. Samen met MHFA Nederland gaan we in stadsdeel Nieuw-West de cursus in aangepaste vorm aanbieden.

 

Bedankt!

Een extra bedankje aan alle respondenten die hebben meegedaan aan de onderzoeken!

 

Bent u geïnteresseerd in de volledige onderzoeken? Mail dan naar thriveamsterdam@ggd.amsterdam.nl.

Update


Waar kan je terecht voor (gratis) hulp en coaching in Coronatijd? Naar overzicht